Το brand «Ελληνικός Οίνος» στην Κίνα: Πραγματικότητα ή Φιλοδοξία; | Συζήτηση με τον Κώστα Λιάκο
Στα τέλη του 2022, σε μια περίοδο όπου ο κόσμος εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της πανδημίας, πραγματοποιήθηκε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση για την παρουσία και τις προοπτικές του ελληνικού κρασιού στην κινεζική αγορά. Ο Κώστας Λιάκος, ιδρυτής της Hellenic Agora και μόνιμος κάτοικος Shenzhen, ανέλυσε τις δυναμικές μιας αγοράς που ήδη τότε λειτουργούσε ως ένα «ζωντανό εργαστήριο» για το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου. Από τη σημερινή οπτική του 2026, πολλές από τις παρατηρήσεις του αποδεικνύονται ιδιαίτερα διορατικές.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η premium και super premium κατηγορία του ελληνικού οίνου διαθέτει σημαντικές προοπτικές στην Κίνα και δεν απειλείται άμεσα από τον ανταγωνισμό των τοπικών κινεζικών κρασιών ή άλλων διεθνών παραγωγών. Το nation brand της Ελλάδας –η εικόνα της χώρας ως τόπου πολιτισμού, ιστορίας και γαστρονομικής παράδοσης– λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας υπεραξίας για το επώνυμο ελληνικό κρασί.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος με τον οποίο το ψηφιακό εμπόριο έχει μεταμορφώσει την αγορά. Ήδη από το 2022, πλατφόρμες live shopping όπως το Taobao Live της Alibaba είχαν καθιερωθεί ως ένα από τα πιο δυναμικά εργαλεία πώλησης. Μέσα από ζωντανές μεταδόσεις, παραγωγοί και διανομείς μπορούν να παρουσιάζουν τα προϊόντα τους, να αφηγούνται την ιστορία τους και να πραγματοποιούν πωλήσεις σε πραγματικό χρόνο. Σε συνδυασμό με την επιρροή των λεγόμενων οινικών celebrities και influencers, αυτό το μοντέλο επέτρεψε στο ελληνικό κρασί να φτάσει απευθείας στον καταναλωτή.
Η συζήτηση ανέδειξε επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ του οινικού οικοσυστήματος της Κίνας και εκείνου της Ευρώπης. Για παράδειγμα, στην Κίνα είναι αρκετά διαδεδομένη η πρακτική οι καταναλωτές να φέρνουν το δικό τους κρασί σε ένα εστιατόριο και να το καταναλώνουν εκεί, κάτι που διευκολύνει τη δοκιμή νέων ετικετών. Παράλληλα, στις εκθέσεις οίνου δεν πραγματοποιούνται μόνο επαγγελματικές συναντήσεις, αλλά και άμεσες λιανικές πωλήσεις στους επισκέπτες, γεγονός που ενισχύει τη σύνδεση μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αφορά τις δημογραφικές εξελίξεις της αγοράς. Το γυναικείο καταναλωτικό κοινό αυξάνεται ραγδαία και δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να γνωρίσει τον κόσμο του κρασιού. Οι γυναίκες καταναλώτριες εμφανίζονται πιο πρόθυμες να δοκιμάσουν νέες ετικέτες και να αποκτήσουν γνώσεις γύρω από τις ποικιλίες και τις περιοχές παραγωγής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εκπαιδευτικές δράσεις όπως οι masterclasses, μέσα από τις οποίες το κοινό μπορεί να γνωρίσει καλύτερα τις ποικιλίες, τις περιοχές και τα στυλ οινοποίησης. Παράλληλα, τα συστήματα γεωγραφικής ένδειξης όπως τα ΠΟΠ και ΠΓΕ μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικά εργαλεία επικοινωνίας της ποιότητας, καθώς παρουσιάζουν ορισμένες αναλογίες με τα συστήματα κατηγοριοποίησης που υπάρχουν στην Κίνα για τα παραδοσιακά αποστάγματα.
Στο πλαίσιο της διεθνούς στρατηγικής του ελληνικού αμπελώνα, συζητήθηκε επίσης η ανάδειξη οκτώ βασικών «πρεσβευτών», με έμφαση σε ζώνες όπως η Σαντορίνη, η Μαντινεία, η Νεμέα, η Νάουσα και η Ραψάνη, αλλά και σε δυναμικές ελληνικές ποικιλίες όπως το Βιδιανό και η Μαλαγουζιά. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στη δημιουργία μιας πιο καθαρής και αναγνωρίσιμης ταυτότητας για το ελληνικό κρασί στις διεθνείς αγορές.
Τέλος, τονίστηκε η σημασία του μινιμαλισμού στο packaging και στις ετικέτες, καθώς οι καθαρές και λιτές σχεδιαστικές γραμμές επικοινωνούν πιο αποτελεσματικά την ποιότητα και την αυθεντικότητα του προϊόντος. Σε μια αγορά όπου η αισθητική, το storytelling και η κοινωνική επιρροή παίζουν σημαντικό ρόλο, η σωστή παρουσίαση του προϊόντος μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα επιτυχίας.
Η συζήτηση αυτή αποτελεί ένα πολύτιμο στιγμιότυπο στρατηγικής σκέψης για το μέλλον του ελληνικού οίνου στις διεθνείς αγορές και υπενθυμίζει ότι η εξωστρέφεια απαιτεί προσαρμοστικότητα, κατανόηση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και αξιοποίηση των νέων μορφών εμπορίου.